Najbardziej charakterystyczną cechą żółwia jest ciało, pokryte pancerzem, składającym się z wypukłej górnej (grzbietowej) części – karapaksu oraz dolnej płaskiej – plastronu. Karapaks żółwia lądowego jest bardziej wypukły (okrągły albo paraboliczny) i również bardziej odporny na obciążenie. U gatunków wodnych karapaks tworzy kształt bardziej płaski (eliptyczny), stwarzający mniej oporu przy pływaniu. Również plastron gatunków wodnych może być nieco zredukowany albo nawet składający się z kilku części, co daje większą swobodę ruchów. Pancerz żółwia jest jego szkieletem zewnętrznym, dlatego nie da się wyciągnąć żółwia z jego pancerza. Karapaks pochodzi z przekształcenia w procesie ewolucji kręgów oraz żeber w kostne płyty. Dodatkowo rogowe tarczki, znajdujące się na zewnątrz i pochodzące z przekształcenia pierwotnych łusek, tworzą drugą twardą warstwę karapaksu, co czyni go niezwykle odpornym mechanicznie – prawdziwą tarczą, skutecznie chroniącą Rząd Żółwi już przez setki milionów lat. Niektóre gatunki mają zamiast tarczek rogowych skórę. Modyfikacja żeber brzusznych i obojczyka dała początek plastronowi. Karapaks i plastron u rożnych gatunków żółwi są ze sobą połączone na różne sposoby. Ich połączenie (mostek) może być miękkie albo sztywne, albo tworzyć coś na kształt zawiasów, pozwalających na jego ciasne domykanie. Wielkość karapaksu rekordzisty – żółwia morskiego – może sięgać 2 m. Pancerze żółwi mogą zamykać się albo i od przodu, i od tyłu, albo tylko od przodu. Różne gatunki żółwi mają różnorodne spektakularne „dodatki” do karapaksu – wyrosty, „rogi”, grzebienie. Kolor karapaksu jest dopasowany do potrzeb środowiskowych – polowania lub ochrony przed drapieżnikami. Uważa się również, że w strefach klimatu umiarkowanego żółwie są zabarwione na ciemno w celu absorpcji większej ilości ciepła słonecznego, natomiast żółwie tropików są jasne. Pancerze nowonarodzonych żółwi są miękkie, twardnieją w procesie dojrzewania i kumulowania przez gospodarza wapnia.

Ze względu na to, w jaki sposób jest wciągana do środka szyja, żółwie dzieli się na dwa podrzędy: Bokoszyjne (szyja wygina się w płaszczyźnie poziomej) oraz Skrytoszyjne (szyja wygina się w płaszczyźnie pionowej). Dla żółwi jest charakterystyczna czaszka typu anapsydalnego z rogowym dziobem. Współczesne gatunki żółwi nie mają zębów, są za to uzbrojeni w listwy rogowe o różnym kształcie w zależności od preferowanego pokarmu.

Kształt łap żółwia też jest uwarunkowany wymogami środowiska – np. u żółwi wodnych łapy tylne tworzą coś na kształt płetw z błonami pławnymi i są dłuższe niż przednie kończyny. Łapy gatunków lądowych są odpowiednie do kopania dołów. Żółwie mają bardzo charakterystyczny niewielki spiczasty ogonek, dłuższy u gatunków słodkowodnych.

Unikalna anatomia żółwia też jest w dużym stopniu uwarunkowana przez posiadanie karapaksu: np. jego kończyny są de facto wciągane do żeber, mięśnie szyi żółw ma dobrze rozwinięte, natomiast mięśnie odpowiadające za ruchy żeber, oczywiście, w procesie ewolucji zredukowały się.

Tags :

« Go back to the previous page

Published on  January 30th, 2016

© 2010 - 2018 Żółwiczek